فرسودگی نشانه‌ای برای تغییر شغل

هر انسانی حق دارد شغلی داشته باشد که باعث پیشرفت و توسعه فردی او شود. به عقیده‌ی دکتر مونیک والکور(Monique Valcour) داشتن چنین شغلی از حقوق اولیه انسانی و از مسائل مهم حقوق بشر در کار است. اما در واقع این موضوع همچنان یکی از مسائل چالش برانگیز به حساب می‌آید.

مدیران و کارمندان در سراسر دنیا و در سازمان‌های مختلف فرض را بر این قرار داده‌اند که حقوق ماهیانه و دیگر پرداختی‌های موجود در قرار‌داد تنها چیزهایی هستند که می‌توانند توقع دریافت‌ آن را داشته باشند (و یا باید پرداخت نمایند) و توقع دریافت موارد غیر قابل لمسی مثل اعتماد، احترام، استقلال عمل و فرصت برای اثر‌گذاری مثبت در اطرافیان بیش از اندازه است. این برداشت از محیط و شرایط کار در نگرش و رفتار کارکنان اثر می‌گذارد و باعث فرسودگی هر چه بیشتر آن‌ها می‌شود. چنین نگرشی، محیط کار را برای کارکنان به تله‌هایی تبدیل می‌کند که هرگونه امکان پیشرفت و توجه به خود را در آن‌ها از بین می‌برند.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره روش‌های افزایش وفاداری کارمندان به این مقاله مراجعه کنید.

فرسودگی چیست؟

وقتی با شرایطی مثل افزایش فشار کاری،‌ کاهش سطح استقلال عمل و عدم مدیریت رفتارهای بین فردی مواجه هستید و این فشارها تا حدی است که از کنترل شما خارج می‌شود، شما در معرض خطر فرسودگی قرار دارید. فرسودگی از سه جز اصلی تشکیل شده است:

  • خستگی (از دست دادن انرژی)
  • بدبینی ( از دست دادن اشتیاق)
  • بیهودگی (از دست دادن اعتماد به نفس)

البته منظور این نیست که شما باید هر سه مورد را داشته باشید تا فرسوده باشید. برای مثال اگر شما به فعالیت‌های اصلی سازمان، رهبری سازمان و فرهنگ سازمان باور ندارید در معرض فرسودگی هستید حتی اگر همچنان کارایی مناسبی داشته باشید.

فرسودگی نشانه‌ای برای تغییر شغل

در حالی که در وهله اول به نظر می‌رسد پیشگیری و کاهش فرسودگی به خود فرد بستگی داشته باشد،‌ تحقیقات نشان می‌دهد که شرایط شغلی و سازمانی که از کنترل کارکنان خارج هستند حداقل به اندازه عوامل فردی اثرگذارند. کارکنان در برابر شرایطی مثل فشار کاری بسیار زیاد و غیر واقعی،‌سطح کنترل شغلی پایین، عدم دریافت احترام،‌ قلدری، سطح حمایت اجتماعی پایین، کسری منابع سازمانی، رهبران استرس‌زا و رفتارهای منفی رهبری بسیار بیشتر به سمت فرسوده شدن پیش می‌روند.

سازمان‌های دارای فرسودگی خزنده، مثل مراکز شیوع بیماری‌های عفونی هستند. بسیاری از کارکنان علائم بیماری را نشان می‌دهند و اثرات مخرب آن به کل سیستم روابط کارمندان، چه در داخل و چه خارج از محل کار برمی‌گردد و آسیب‌های فراوانی به بار می‌آورد. متاسفانه، خلاف روش‌های پزشکی که باعث کاهش همه‌گیری بیماری‌ها می‌شوند، در سازمان‌ها این علائم معمولا بررسی نمی‌شوند و کارمندان فرسوده در حالی که تمام تلاش خود را برای درست انجام دادن کارها می‌کنند به حال خود رها می‌شوند.

اگر شما احساس فرسودگی می‌کنید، از کجا باید بفهمید زمان ترک شغل شما فرا رسیده است؟ پاسخ به سوالات زیر می‌تواند به شما کمک کند که بدانید زمان استعفا دادن فرا رسیده است یا نه.

آیا شغل یا کارفرمای شما، به شما کمک می‌کند که بهترین نسخه از خودتان باشید؟

یک شغل یا کارفرمای مناسب و پایدار توانایی‌های شما را رشد می‌دهد و به شما کمک می‌کند حداکثر کارایی خود را داشته باشید. یکی از اصلی‌ترین مواردی که کارکنانی که تجربه فرسودگی را داشته‌اند عنوان می‌کنند این است که همیشه در شرایطی قرار می‌گرفتند که باعث می‌شد پایین‌تر از پتانسیل‌های خود کار کنند؛ شرایطی مثل حجم بسیار زیاد کار، اهداف متناقض، توقعات نامشخص، منابع ناکافی و کمبود حمایت از طرف مدیر. اینگونه موانع باعث از بین رفتن اشتیاق کارکنان به کسب مهارت‌های بیشتر و پیشرفت می‌شوند. در این شرایط، نه تنها سازمان به شما آسیب می‌رساند بلکه، با توجه به از دست دادن انگیزه و اشتیاقتان، شما نیز به سازمان آسیب می‌رسانید. فرسودگی در سازمان مثل رابطه‌ای است که به خوبی پیش نمی‌رود وقتی روابط کاری برای هیچ یک از طرفین سودمند نیست و چشم‌انداز احیای آن کم‌رنگ است، احتمالا زمان ترک آن فرا رسیده باشد.

آیا شغل یا کارفرمای شما، با ارزش‌ها و علایق شما مطابقت دارد؟

وقتی بین ارزش‌ها و علایق شخصیتان با ارزش‌ها و علایق سازمانی که در آن مشغول کار هستید سازگاری احساس کنید، می‌توانید در کار خود مفهوم و هدف‌های بیشتری پیدا کنید. در مقابل اگر این سازگاری وجود نداشته باشد،‌ احتمالا احساس می‌کنید که از حمایت لازم برای انجام دادن کارها برخوردار نیستید و در نتیجه موفقیت شغلی شما تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

با داشتن چنین شغل یا کارفرمایی آینده شما چطور خواهد بود؟

از خود فاصله بگیرید و کمی از دورتر و با زاویه دید وسیع‌تر نگاهی به خود و موقعیت خود بیاندازید. آیا خودتان را به عنوان یک کارمند ارشد این سازمان می‌بینید؟ آیا سازمان دید امیدوارکننده‌ای از آینده به شما می‌دهد؟ ، نادیده گرفتن این واقعیت که وضعیت بعضی از کارمندان ارشد سازمان بسیار ناامیدکننده است – توسط کارفرما تحقیر می‌شوند، معمولا مریض هستند و نشانه‌های منفی ارسال می‌کنند – می‌تواند وحشتناک باشد. هیچکدام از ما نمی‌خواهیم که در آخر جای آن‌ها باشیم.

فرسودگی چه هزینه‌هایی برایتان به بار می‌آورد؟

فرسودگی می‌تواند آسیب جدی به سلامت، عملکرد، چشم‌انداز شغلی و روابط شما وارد آورد. جمله‌ای که بعد از همراه آوردن استرس و انرژی‌های منفی به محیط خانه از همسر خود خواهید شنید این است که دیگر تحمل این وضعیت را ندارد و این هزینه‌ی بسیار سنگینی است.

بعد از پاسخ دادن به این سوالات اگر به این نتیجه رسیدید که ترک کردن شغلتان تصمیم درستی است، قدم بلندی رو به جلو برداشته‌اید. شاید قادر نباشید که همین امروز استعفا دهید اما می‌توانید از امروز آماده شدن برای یافتن شغل دیگری را شروع کنید. پول پس‌انداز کنید، رزومه خود را کامل کنید، روابط خود را با بخش‌هایی که علاقه دارید کارتان را در آن زمینه‌ها ادامه دهید تقویت کنید، این که به دنبال شغل جدید هستید را در همه‌جا پخش کنید و در کلاس‌ها و دوره‌های آنلاین یا حضوری ثبت نام کنید.

من معتقدم اگر کار معنادار و پردرآمد برای شما مهم باشد و متعهد به دستیابی به آن باشید، به طور حتم می‌توانید به آن دست یابید.